In principe mag je een product namaken. Behalve als het beschermd is door een intellectueel eigendomsrecht, zoals auteursrecht, merkenrecht of modellenrecht. Sta je dan helemaal nergens als jouw werk wordt nagebootst en niet wordt beschermd door een intellectueel eigendomsrecht? Nee. Er is nog een escape: slaafse nabootsing.
Voorwaarden slaafse nabootsing
Een product mag dus óók niet nagebootst worden als dat “slaafs” gebeurt. Wanneer is daar dan sprake van?
Verwarring
Als eerst mag de nabootsing geen verwarring zaaien bij het publiek. Daarnaast heeft de nabootsende concurrent een verplichting om bij het nabootsen alles te doen wat redelijkerwijs, zonder afbreuk te doen aan de deugdelijkheid of bruikbaarheid van zijn product, mogelijk en nodig is om te voorkomen dat door gelijkheid van beide producten gevaar voor verwarring ontstaat.
Bepalend voor of er sprake is van verwarring, is de totaalindruk van elk product en de beschouwing daarvan door een weinig oplettend kopend publiek dat de beide producten meestal niet naast elkaar ziet. Hierbij worden alle omstandigheden van het geval meegenomen. In ieder geval ook van belang is of en in hoeverre het publiek zich in het kader van een aankoopbeslissing zal laten leiden door de wijze waarop de producten na aankoop (‘post sale’) zijn of worden waargenomen, of (ook) zal letten op onderdelen die bij gebruik niet zichtbaar zijn, en op de verpakking van de diverse producten.
Er wordt overigens geen onderscheid gemaakt tussen verwarring die betrekking heeft op de producten zelf (‘directe verwarring’) en verwarring door de herkomst (‘indirecte verwarring’).
Eigen gezicht
Tot slot geldt: het nagebootste product moet op het moment van de kopie een eigen gezicht op de markt hebben. Met andere woorden: het product moet zich qua uiterlijk duidelijk onderscheiden van andere soortgelijke producten die al bestaan. Dat “andere aanbod” wordt ook wel het Umfeld of vormgevingserfgoed genoemd. Hoe sterk een product zich moet onderscheiden, hangt af van hoeveel vergelijkbare producten er al op de markt zijn. De peildatum hiervoor is het moment waarop de vermeende kopie op de markt komt.
Heel vaak kan niet bewezen worden dat een product een eigen gezicht op de markt heeft. Zoals bij deze kaasschaven, of deze tote bags.
Belangrijk om te weten is dat eigen gezicht kan na verloop van tijd verwateren. Hoe meer soortgelijke producten erbij komen en blijven bestaan, hoe minder onderscheidend jouw product wordt. En als die lookalikes zelf ook slaafse kopieën zijn, dan kan van de oorspronkelijke producent verwacht worden dat hij er actief tegen optreedt. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat je product zijn unieke uitstraling – en dus bescherming – kwijtraakt.
Vragen over slaafse nabootsing?
Stuur me dan gerust een bericht!
